این فرش دستباف قدیمی، فرشی زاده شده از دست هنرمندان ملایری است، با طرح لطیف و اصیل لچک و ترنج، که نه تنها یادآور شکوه فرشهای کلاسیک ایران است، بلکه نمایانگر خلاقیتی زنده و نفسگیر در شیوهی بافت آن نیز هست. در اندازهی ۱۳۰ × ۱۹۰ سانتیمتر با مساحت 2.47 مترمربع، این اثر هنری با رجشمار ۵۵ در زمرهی فرشهای بسیار ظریف روستایی قرار میگیرد و نشانهای از مهارت خارقالعاده بافندگان ملایری است که هر گره را با دستانی صبور و چشمی هنرشناس بافتهاند. متن زمینه با نقش ماهیدرهم بافته شده است. طرح ماهی درهم مجموعهای از بتهمانندها یا برگهایی است که به صورت منظم و تکرارشونده اطراف ترنج مرکزی فرش قرار گرفتهاند، بهگونهای که فرم کلی آن یادآور چهار ماهی چرخیده به دور یک گل یا ترنج کوچک است. بسیاری از پژوهشگران بر این باورند که طرح ماهیدرهم در اصل بازماندهای انتزاعی از نگاره گل و ماهی یا برگ و ماهی بوده که در طول زمان ساده و هندسیتر شده است. برخی معتقدند که بتههایی که به شکل ماهی دیده میشوند، در واقع نمادی از برگ بید، برگ سرو، یا بته گیاهی هستند و با تأثیرات محلی، به ماهی تعبیر شدهاند. ماهی در فرهنگ ایرانی نماد برکت، زایش، زندگی و پاکی است. تکرار ماهیها در کنار گلها میتواند نمادی از حرکت دائمی زندگی در بستر طبیعت باشد. برخی تعبیرها نیز ماهی درهم را نمادی از چهار عنصر، چهار جهت، یا نظم کیهانی میدانند. بافت آن از پشم مرغوب با چلهی نخی، بر بستری از رنگ کرم شکل گرفته که آرامشی بیمانند به فضا میبخشد. حاشیهی آبیرنگ، با تضادی دلنشین و هوشمندانه، ساختار بصری اثر را استوار و چشمنواز کرده است. نقش ماهی که در دل ترنج مرکزی و لچکها موج میزند، از کهنترین و محبوبترین موتیفهای قالی ایرانی است؛ نمادی از زندگی، برکت و تداوم. این فرش نه فقط زینتبخش فضای زیست، بلکه حامل پیامی از زیباییشناسی ژرف و اصیل ایرانیست؛ آفرینشی که هر نگاه به آن، قصهای نو از فرهنگ و هنر بازمیگوید.
مشخصات
- نوع
- فرش دستباف
- قدمت (دهه)
- 1920s-1930s
- ابعاد فرش (سانتی متر)
- 130 × 190 (4'3" × 6'3" )
- مساحت (متر مربع)
- 2.47
- شکل
- مستطیل
- وزن (کیلوگرم)
- 4.5
- محل بافت
- ملایر
- تراکم گره تقریبی (در هر دسیمتر مربع)
- 6200 (55 رج)
- جنس
- پشم چله نخ
- طرح
- لچک ترنج
- نقش
- ماهی
- رنگ حاشیه
- آبی
- دستهبندی سایز فرش
- 3 متری (قالیچه)






